Konkurs "Mój Las" edycja XL - 2026/2027

Zgoda-RODO-Moj-Las-2026

Regulamin XL edycji konkursu

Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Leśnictwa i Drzewnictwa Zarząd Główny

I Liga Ochrony Przyrody Zarząd Główny

o g ł a s z a j ą

XL EDYCJĘ – 2026/ 2027

OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU DLA MŁODZIEŻY SZKOLNEJ

MÓJ LAS

1. Zasady organizacji konkursu. Tryb i terminy

1. Ogłoszenie kolejnej edycji konkursu następuje następuje za pośrednictwem LOP, prasy leśnej, przyrodniczej młodzieżowej oraz SITLiD.

2. Konkurs prowadzony jest dwu etapowo:

I etap – na szczeblu regionalnym organizują Zarządy Okręgowe LOP / z zastrzeżeniem pkt. 4./.

II etap – na szczeblu centralnym przeprowadzony jest przez Zarząd Główny SITLiD.

3. Prace konkursowe należy kierować do właściwych Zarządów Okręgowych LOP. W przypadku braku okręgu LOP na terenie, na którym dana szkoła zgłasza swój udział w konkursie, prace należy przesłać do ZG LOP w Warszawie lub złożyć w Oddziale SITLiD, który działa na tym terenie, w terminie do 30 listopada 2026 roku.

4. Sądy konkursowe na szczeblu regionalnym składające się z członków LOP i SITLiD powoływane są przez organizatorów konkursu na szczeblu regionalnym – Zarządy Okręgowe LOP lub Zarządy Oddziałów SITLiD. Dokonują one oceny nadesłanych prac i wyboru 2 najlepszych prac w każdej kategorii wiekowej, które zostają zakwalifikowane do II etapu konkursu i przesłane do Zarządu Głównego SITLiD, wraz z protokołem sądu konkursowego, w terminie do 31 stycznia 2027 r.
4.1 W przypadku braku na danym terenie Zarządu Okręgu LOP, sąd konkursowy tworzy właściwy Oddział SITLiD.

4.2 Zmian w składzie sądu konkursowego I etapu konkursu dokonuje Zarząd Okręgu LOP lub Oddział SITLiD.

5. Przy ocenie prac konkursowych na szczeblu regionalnym i centralnym sądy konkursowe kierują się następującymi kryteriami:

– samodzielnością w opracowaniu pracy oraz oryginalnością ujęcia tematu,

– wartością merytoryczną pracy,

– formą opracowania pracy,

– ogólną estetyką pracy,

– pomysłowością szaty graficznej.

6. Prace wyróżnione w I etapie konkursu mogą być nagrodzone dyplomami i w miarę możliwości nagrodami rzeczowymi.

7. Prezydium ZG SITLiD powołuje Główny Sąd Konkursowy z przedstawicieli organizatorów i fundatorów nagród w terminie do 15 marca 2027 roku. W przypadku zmian w składzie Głównego Sądu Konkursowego wymagana jest akceptacja Prezydium ZG SITLiD.

8. Główny Sąd Konkursowy dokonuje oceny w poszczególnych kategoriach wiekowych i wyłania laureatów I , II i III nagrody.

9. Główny Sąd Konkursowy może decydować o nie przyznaniu nagrody konkretnego stopnia, ma również prawo przyznawania wyróżnień.

10. Główny Sąd Konkursowy przyznaje laureatom konkursu dyplomy i nagrody rzeczowe w ramach posiadanych środków.

11. Od postanowień Głównego Sądu Konkursowego nie przysługują odwołania.
12. Ogłoszenie wyników konkursu następuje w terminie do 15 kwietna 2027 roku.
14. Lista fundatorów nagród ogłaszana jest po zakończeniu edycji konkursu.

2. Warunki uczestnictwa i forma prac konkursowych

1. Prace w I kategorii wiekowej wykonywane są w formie plakatu w formacie max. A3. Dopuszczane są jedynie podpisy pod przedstawionymi rysunkami lub zdjęciami.

2. W II, III i IV kategorii wiekowej wymagana jest część opisowa – do 10 stron maszynopisu lub 15 stron rękopisu.

3. Część opisowa może być uzupełniona fotografiami, rysunkami, szkicami itp.

4. Do uznania autora pracy pozostawia się formę pracy, oprawę, liternictwo i inne sprawy związane z szatą graficzną jednak waga pracy nie może przekraczać 1,0 kg.

5. Prace konkursowe muszą być opatrzone:

imieniem i nazwiskiem Autora wraz z podaniem wieku i klasy,
dokładną nazwą szkoły, adresem szkoły (kod, miejscowość, ulica), numerem telefonu, adresem e-mail,
imieniem i nazwiskiem nauczyciela – opiekuna pracy.
w pracy muszą być podane źródła wykorzystane w pracy konkursowej (bibliografia).

6. Prace konkursowe muszą być zgłaszane w terminach podanych w niniejszym regulaminie i spełniać wszystkie jego warunki.

7. Na konkurs zgłaszane są tylko prace indywidualne.

8. W przypadku udziału w konkursie uczniów szkół specjalnych i integracyjnych, możliwe jest przyjęcie i ocena prac zespołowych. Decyzje w tej sprawie podejmowane są przez sądy konkursowe na szczeblu regionalnym.

9. Prace konkursowe powinny być oryginalne.

W szczególności kopiowanie prac innych autorów oraz wykorzystanie sztucznej inteligencji jest niedopuszczalne pod rygorem dyskwalifikacji pracy. Za przestrzeganie tego warunku regulaminu odpowiada opiekun pracy.

3. Tematyka konkursu

Tematy konkursu ustalone w XL edycji 2026/20276 dla każdej kategorii wiekowej:

1. kategoria I Piętra lasu i ich mieszkańcy

2. kategoria II Drewno jako surowiec odnawialny i uniwersalny

3. kategoria III Restytucja gatunków zagrożonych w Polsce – jakie działania chroniące gatunki zagrożone podejmowane są w nadleśnictwie, na terenie którego mieszkam

4. kategoria IV Mała retencja w lasach na przykładzie nadleśnictw na terenie którego mieszkasz

Tematy XL edycji konkursu ustalone zostały na podstawie propozycji zgłaszanych przez jednostki biorące udział w organizacji konkursu.

4. Uczestnictwo w konkursie

W konkursie „Mój Las” mającym na celu: poszerzanie wiedzy przyrodniczo – ekologiczno – leśnej
promowanie walorów przyrodniczo – turystycznych polskich lasów, podejmowanie działań na rzecz ochrony środowiska może brać udział młodzież szkół podstawowych oraz szkół ponadpodstawowych – ogólnokształcących i zawodowych.

Konkurs przeprowadzany jest w następujących kategoriach wiekowych:

Kategoria I – młodzież szkół podstawowych klas I – III

Kategoria II – młodzież szkół podstawowych klas IV-VI

Kategoria III – młodzież szkół podstawowych klas VII-VIII

Kategoria IV – młodzież liceów ogólnokształcących oraz ponadpodstawowych szkół zawodowych

5. Postanowienia końcowe

W celu zwiększenia liczby szkół uczestniczących w konkursie ustala się zasadę, że co najmniej jedna praca ze szkoły biorącej udział po raz pierwszy w konkursie, jest przekazywana do drugiego etapu.

Autorzy prac – uczestnicy konkursu, mogą otrzymać nagrodę lub wyróżnienie tylko raz w danej kategorii wiekowej.

Wszystkie prace konkursowe zakwalifikowane do szczebla centralnego, zarówno nagrodzone, jak i pozostałe, nie będą zwracane autorom; zostaną przekazane do Ośrodka Kultury Leśnej w Gołuchowie.

Zmiany niniejszego regulaminu dokonywane są w drodze porozumienia i akceptowane przez Prezydium ZG Ligi Ochrony Przyrody i ZG SITLiD.

Uczniowie biorący udział w konkursie „Mój Las” oraz opiekunowie prac biorących udział w konkursie wyrażają zgodę na publikację swoich danych osobowych i wizerunku na stronie internetowej organizatorów konkursu, fundatorów nagród oraz w publikacjach dotyczących konkursu „Mój Las”.

Uczestnicy konkursu i opiekunowie prac poprzez uczestnictwo w konkursie „Mój Las” akceptują wszystkie jego warunki.

Uwaga

Prezydium ZG SITLiD zastrzega sobie prawo do zmiany, w porozumieniu z ZG LOP, terminów i trybu organizacji II etapu konkursu.

Udział w konkursie jest bezpłatny.

Relacja z regionalnego etapu Konkursu „Mój Las”

Regionalny etap Ogólnopolskiego Konkursu „Mój Las” stanowi ważny element działań edukacyjnych skierowanych do dzieci i młodzieży. Konkurs, organizowany przez Ligę Ochrony Przyrody oraz Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Leśnictwa i Drzewnictwa, ma na celu poszerzanie wiedzy przyrodniczej, ekologicznej oraz kształtowanie postaw proekologicznych wśród uczniów.

Uroczysta gala wręczenia nagród odbyła się 19 maja 2026 roku w siedzibie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie. W wydarzeniu udział wzięli laureaci konkursu, ich opiekunowie oraz zaproszeni goście. Nagrody wręczali: Dyrektor RDLP w Krakowie, przewodniczący oddziału Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Leśnictwa i Drzewnictwa w Krakowie oraz Prezes Zarządu Okręgowego Ligi Ochrony Przyrody w Krakowie. Podczas uroczystości podkreślono wysoki poziom nadesłanych prac oraz zaangażowanie uczestników w podejmowanie tematyki związanej z ochroną przyrody i środowiska leśnego.

Po części oficjalnej uczestnicy udali się do Nadleśnictwa Krzeszowice, które jest jednostką organizacyjną Lasów Państwowych podlegającą RDLP w Krakowie. Kolejnym punktem programu była wizyta na obiekcie edukacyjnym w Brodłach. Nadleśnictwo prowadzi szeroką działalność edukacyjną, umożliwiając poznawanie lasu i jego funkcji podczas zajęć terenowych i ścieżek dydaktycznych.

Na miejscu uczestnicy wzięli udział w wycieczce po lesie, połączonej z prelekcją prowadzoną przez animatora – inżyniera nadzoru Nadleśnictwa Krzeszowice. Podczas zajęć terenowych uczniowie mieli możliwość bezpośredniego kontaktu z przyrodą oraz pogłębienia wiedzy na temat gospodarki leśnej, ochrony środowiska i pracy leśników. Spotkanie miało charakter interaktywny i spotkało się z dużym zainteresowaniem uczestników.

Wyjazd do obiektu edukacyjnego stanowił cenne uzupełnienie części konkursowej, pozwalając uczestnikom nie tylko odebrać zasłużone nagrody, ale również poszerzyć wiedzę w praktyce oraz lepiej zrozumieć znaczenie lasów w życiu człowieka.

Podsumowując, regionalny etap konkursu „Mój Las” oraz wydarzenia mu towarzyszące były wartościowym doświadczeniem edukacyjnym, integrującym młodzież wokół idei ochrony przyrody oraz promującym świadome i odpowiedzialne podejście do środowiska naturalnego.

Ekologia, pasja i wiedza – Wojewódzki Finał XLI Olimpiady Wiedzy Ekologicznej w Małopolsce

W dniu 11 kwietnia 2026 roku w Krakowie odbył się Wojewódzki Finał XLI Olimpiady Wiedzy Ekologicznej, organizowany przez Zarząd Okręgowy Ligi Ochrony Przyrody w Krakowie. Wydarzenie zgromadziło najlepszych uczniów szkół ponadpodstawowych z całego województwa małopolskiego, którzy wcześniej przeszli eliminacje szkolne.

Finał wojewódzki został przeprowadzony w Sali nr 130 w budynku Wydziału Biotechnologii i Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, przy al. 29 Listopada 54. Uniwersytet Rolniczy udostępnił przestrzeń umożliwiającą sprawne i spokojne przeprowadzenie konkursu finałowego.

Do finału zakwalifikowało się 64 uczniów – laureatów eliminacji szkolnych, reprezentujących szkoły ponadpodstawowe z terenu województwa małopolskiego. Sam udział w tym etapie stanowił dla uczestników znaczące osiągnięcie i potwierdzenie wysokiego poziomu wiedzy ekologicznej.

Olimpiada Wiedzy Ekologicznej od lat należy do najważniejszych ogólnopolskich przedsięwzięć edukacyjnych w obszarze ochrony środowiska. Jej celem jest nie tylko sprawdzenie wiedzy uczestników, ale również promowanie postaw proekologicznych, odpowiedzialności za środowisko oraz zainteresowania naukami przyrodniczymi.

W edycji 2026 w Małopolsce wzięły udział 42 szkoły, a do etapu szkolnego przystąpiło 643 uczniów, co potwierdza niesłabnące zainteresowanie tematyką ekologii wśród młodzieży.

Finał wojewódzki stanowił kluczowy etap Olimpiady, wyłaniający najlepszych uczestników reprezentujących Małopolskę podczas dalszych zmagań ogólnopolskich. Konkurs został przeprowadzony zgodnie z procedurami obowiązującymi w ramach Olimpiady Wiedzy Ekologicznej, a nad jego prawidłowym przebiegiem czuwał Wojewódzki Komitet Olimpiady.

Organizacja wydarzenia opierała się w dużej mierze na społecznej pracy członków Ligi Ochrony Przyrody, co od lat stanowi charakterystyczny element działalności tej organizacji w regionie.

Słowa uznania należą się również nauczycielom–opiekunom oraz szkołom, które przygotowały uczniów do udziału w Olimpiadzie, wspierając rozwój ich zainteresowań przyrodniczych i ekologicznych.

Wojewódzki Finał XLI Olimpiady Wiedzy Ekologicznej w Małopolsce był ważnym wydarzeniem edukacyjnym, podkreślającym rolę wiedzy, zaangażowania i odpowiedzialności młodego pokolenia za stan środowiska naturalnego. Udział w finale stanowił dla uczniów cenne doświadczenie, a dla organizatorów – potwierdzenie sensu wieloletniej pracy na rzecz edukacji ekologicznej.

Wojewódzki finał XLI Olimpiady Wiedzy Ekologicznej w Małopolsce 11.04.2026r

Zarząd Okręgowy Ligi Ochrony Przyrody w Krakowie jako organizator XLI Olimpiady Wiedzy Ekologicznej w Małopolsce uprzejmie informuje, że w roku 2026 Wojewódzki finał Olimpiady odbędzie się 11 kwietnia o godzinie 10 oo w Sali nr 130 w budynku Wydziału Biotechnologii i Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, Al. 29 -go Listopada 54.

Serdecznie zapraszają w imieniu Komitetu Wojewódzkiego OWE,

dr inż. Sebastian A. Tylkowski

i dr inż. Alfred Król

Rozstrzygnięcie etapu regionalnego Ogólnopolskiego Konkursu „Mój Las” 2025/2026

Zarząd Okręgowy Ligi Ochrony Przyrody w Krakowie, we współpracy z Zarządem Oddziału Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Leśnictwa i Drzewnictwa w Krakowie, informuje o rozstrzygnięciu etapu regionalnego Ogólnopolskiego Konkursu „Mój Las”, realizowanego w roku szkolnym 2025/2026.

Konkurs, skierowany do uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, został przeprowadzony w czterech kategoriach wiekowych, obejmujących tematykę związaną z edukacją przyrodniczą, funkcjami lasu oraz rolą leśników w ochronie środowiska. Prace konkursowe oceniane były przez komisję konkursową powołaną przez organizatorów.

Laureaci etapu regionalnego

W etapie regionalnym wyróżniono uczniów reprezentujących szkoły podstawowe oraz ponadpodstawowe z województwa małopolskiego i regionów sąsiednich. Laureatami zostali:

Kategoria I (klasy I–III szkół podstawowych)
Jan Kyrc, Marianna Szocik-Dębska, Lena Galus, Adam Filipek, Aleksandra Adamczyk, Michał Ligocki, Julia Kolak, Mira Maniak, Stefania Podsiadło, Aleksandra Słowioczek

Kategoria II (klasy IV–VI szkół podstawowych)
Krzysztof Bodo, Nikola Mirocha, Karolina Makowska, Oliwier Banaś

Kategoria III (klasy VII–VIII szkół podstawowych)
Zofia Kołodziej, Hanna Tuszyńska, Emilia Wyrwont, Bartosz Witek, Maksymilian de Mehlem, Amelia Witek

Kategoria IV (szkoły ponadpodstawowe)
Katarzyna Czaicka, Łukasz Wiciński, Natalia Wąs

Serdecznie gratulujemy wszystkim Laureatom, a także dziękujemy nauczycielom i opiekunom za zaangażowanie w przygotowanie prac konkursowych oraz wspieranie edukacji ekologicznej dzieci i młodzieży.

Informację o terminie i miejscu uroczystej gali wręczenia dyplomów i nagród podamy w odrębnym komunikacie, w późniejszym terminie.

Ogólnopolski Konkurs „Mój Las” od lat pozostaje ważnym elementem działań edukacyjnych Ligi Ochrony Przyrody, przyczyniając się do popularyzowania wiedzy o lasach, ich ochronie oraz kształtowania postaw odpowiedzialności za środowisko naturalne.

Alfabetyczny wykaz laureatów etapu regionalnego Ogólnopolskiego Konkursu „Mój Las” 2025/2026

Adamczyk Aleksandra

Banaś Oliwier

Bodo Krzysztof

Czaicka Katarzyna

de Mehlem Maksymilian

Filipek Adam

Galus Lena

Kolak Julia

Kołodziej Zofia

Kyrc Jan

Ligocki Michał

Makowska Karolina

Maniak Mira

Mirocha Nikola

Podsiadło Stefania

Słowioczek Aleksandra

Szocik-Dębska Marianna

Tuszyńska Hanna

Wąs Natalia

Wiciński Łukasz

Witek Amelia

Witek Bartosz

Wyrwont Emilia

Pasjonaci rozumienia rzeczywistości – szkolenia dla przyszłych Techników Leśników w Starym Sączu

Zarząd Okręgu Ligi Ochrony Przyrody w Krakowie miał przyjemność współorganizować zajęcia edukacyjne dla uczniów kierunku Technik Leśnik w Zespole Szkół im. ks. prof. Józefa Tischnera w Starym Sączu. Szkolenia przeprowadził dr inż. Sebastian Arkadiusz Tylkowski, specjalista z zakresu ochrony ekosystemów leśnych i nowoczesnych metod monitoringu przyrody.

Główny cel zajęć

Celem każdego spotkania było wzmocnienie kompetencji młodzieży w zakresie:

praktycznego rozumienia funkcjonowania ekosystemów leśnych,
nowoczesnych metod diagnozy stanu lasu,
wykorzystania danych terenowych w ochronie przyrody,
budowania odpowiedzialnej postawy wobec środowiska.

Uczniowie mogli w sposób praktyczny i angażujący poznać zagadnienia, które coraz częściej decydują o jakości pracy współczesnego leśnika – od bioróżnorodności po inżynierię ekologiczną i zmiany klimatyczne.

O czym była mowa?

W trakcie szkolenia poruszono m.in. tematy:

jak prawidłowo rozpoznawać procesy zachodzące w ekosystemach leśnych,
rola bioindykatorów i organizmów wskaźnikowych w ocenie zdrowia lasu,
wpływ zmian klimatycznych na dynamikę drzewostanów,
znaczenie martwego drewna i mikrosiedlisk dla owadów i ptaków,
podstawy inżynierii ekologicznej w pracy leśnika,
przykłady nowoczesnych metod zbierania i analizy danych terenowych.

Szkolenie miało charakter dialogu – uczniowie zadawali pytania, analizowali przykłady i rozwiązywali sytuacje problemowe związane z praktyką terenową.

Pasjonaci, którzy chcą wiedzieć więcej

Na zajęciach pojawili się młodzi ludzie, którzy nie tylko uczą się zawodu, ale aktywnie szukają sposobów głębszego zrozumienia rzeczywistości przyrodniczej. To właśnie takie postawy – ciekawość, zaangażowanie i otwartość – w przyszłości przełożą się na lepszą jakość ochrony przyrody w lasach.

Dlaczego to ważne dla LOP?

Misją Ligi Ochrony Przyrody jest wzmacnianie świadomości ekologicznej i budowanie kompetencji młodych pokoleń. Współpraca ze szkołami i technikami leśnymi to realny wpływ na przyszłość polskich lasów.

Takie inicjatywy pokazują, że edukacja ekologiczna ma sens i jest potrzebna – szczególnie tam, gdzie teoria spotyka się z praktyką terenową.

Podziękowania

Składamy serdeczne podziękowania:

dyrekcji Zespołu Szkół w Starym Sączu,
nauczycielom zaangażowanym w przygotowanie zajęć,
uczniom kierunku Technik Leśnik za aktywny udział, pytania i pasję,
oraz wszystkim, którzy wspierają edukację na rzecz mądrej i odpowiedzialnej ochrony środowiska.

Gdzie na grzyby na Ziemi Olkuskiej? Praktyczny przewodnik LOP Kraków

Sezon jesienny trwa, a Ziemia Olkuska (Olkusz, Bukowno, Bolesław, Klucze, Trzyciąż, Wolbrom i okolice) to świetny teren na odpowiedzialne grzybobranie. Poniżej znajdziesz najlepsze obszary, taktykę szukania oraz aktualny (koniec października) poradnik „co rośnie teraz”.

Zanim ruszysz w las

Sprawdź komunikaty Nadleśnictwa Olkusz (czasowe zakazy wstępu, polowania zbiorowe, prace gospodarcze).
Rezerwaty = bez zbioru. Poruszamy się po szlakach, nie zbieramy owocników.
Szanuj siedliska. Nie wchodź na wydmy Pustyni Błędowskiej, nie ryj ściółki, miejsca po grzybie przykrywaj mchem/igliwiem.
Bezpieczeństwo terenowe. Omijaj strefy przemysłowe, hałdy i nasypy; nie zbieraj w pasie ok. 50 m od ruchliwych dróg.

TOP 7 terenów na Ziemi Olkuskiej (legalnie i wygodnie)

1) Obrzeża Pustyni Błędowskiej (Klucze–Chechło–Błędów)

Siedliska: bory sosnowe z łatą mchu i borówki; skraje młodników.
Co rośnie: podgrzybek, maślak, kurka, miejscami rydz; po wilgotnych nocach – borowik.
Uwaga: grzybów szukamy w lasach dookoła pustyni, nie na wydmach.

2) Laski – Hutki – okolice stawów

Siedliska: bory i bory mieszane z dobrą siecią dróg leśnych.
Co rośnie: podgrzybki, maślaki, kurki; przy młodszych sośninach – rydze.
Taktyka: przecinki p.poż., skraje młodników 10–40 lat, mszyste łaty.

3) Olkusz – Bukowno – Bolesław (na S i SW od miasta)

Siedliska: rozległe sośniny i bory mieszane.
Co rośnie: podgrzybki, maślaki, kurki; przy dłuższej wilgoci – borowik szlachetny.
Mikromiejsca: nasłonecznione obrzeża dróg oddziałowych, grzbiety mikro-wzniesień.

4) Rodaki – Kolbark – Ryczów (wschód/pn.-wschód regionu)

Siedliska: bory sosnowe i mozaika z bukiem/dębem.
Co rośnie: podgrzybek, kurka; lokalnie borowik usiatkowany.
Uwaga: poza rezerwatami – rezerwatów nie penetrujemy koszykiem.

5) Otulina rezerwatu „Pazurek” (E/SE od Olkusza)

Siedliska: buczyny i bory poza granicą rezerwatu.
Co rośnie: kurki, gołąbki jadalne, jesienią lejkowiec dęty; przy bukach/dębach – borowik.

6) Dolina Dłubni (Trzyciąż – Imbramowice)

Siedliska: lasy mieszane, grądy, ciepłe płaty z dębem/bukiem.
Co rośnie: koźlarze (brzoza/topola), borowik usiatkowany, kurki, gołąbki.
Wskazówka: szukaj prześwietleń i brzegów dróg leśnych na glebach przepuszczalnych.

7) Kompleksy wokół Wolbromia (Chełm – Dłużec i okolice)

Siedliska: mozaika pól i płatów leśnych; skraje i miedze przy lesie.
Co rośnie: podgrzybek, koźlarze pod brzozą, kanię wypatruj na polanach.

Taktyka szukania, która „robi wynik”

Po deszczu czekaj 3–7 dni. Noce >7–8 °C, dni 10–18 °C to idealne okno.
Idź zygzakiem skrajem siedliska. Najpierw obrzeża młodników, potem mszyste łaty i prześwietlenia.
Gniazda! Trafisz jednego – przeszukaj promień 3–8 m.
Zmiana piętra drzew: jeśli pusto w sośninie, przejdź na płat z bukiem/dębem (szansa na usiatkowanego i gołąbki).

Co zbierzesz teraz (koniec października)

Pewniaki: podgrzybek brunatny, kurka (lokalnie), lejkowiec dęty, kolczak obłączasty.
Przy iglastych: rydz (po ciepłym deszczu), maślaki.
Szansa na borowika: gdy wilgoć trzyma się tydzień i brak przymrozków.
Drewno liściaste: zaczynają się opieńki (tylko pewne rozpoznanie i po obróbce), wkrótce boczniaki i płomiennica zimowa.

Szybki przewodnik gatunkowy (dla koszyka)

Borowik szlachetny s.l. – biała siateczka na górze trzonu, pory białe→oliwkowe, miąższ nie sinieje.
Podgrzybek brunatny – brak siateczki, pory żółte→oliwkowe, lekko sinieją po dotyku.
Rydz – pomarańczowe mleczko, pręgi na kapeluszu, zielenienie na uszkodzeniach.
Kurka – żółty barwnik w całym owocniku, fałdy zamiast blaszek, morelowy zapach.
Lejkowiec dęty – czarno-szare trąbki w bukach/dębach, doskonały do suszu.
Kania – tylko duże okazy, ruchomy pierścień, „wężyk” na trzonie; małych lepiotek nie zbieramy.

Uwaga na pomyłki: muchomory (białe blaszki!), goryczak żółciowy (różowiejące pory, gorzki), krowiak podwinięty (trujący), zatrutka (myli się z opieńką).

Etyka i prawo w pigułce

Zbieraj tylko to, co na 100% znasz.
Nie zbieramy w rezerwatach; w parkach krajobrazowych – tylko poza strefami ochrony i zgodnie z regulaminami.
Nie zostawiaj śmieci, nie wjeżdżaj autem do lasu, nie niszcz grzybni.
Polowania zbiorowe: respektuj oznakowania i komunikaty – wtedy nie wchodzimy do wskazanych obwodów.

Check-lista terenowa (do wydruku)

Koszyk + nożyk, pędzelek; cienkie rękawiczki.
Kurtka/softshell, czapka, latarka czołowa.
Woda, drobna przekąska, mini apteczka, gwizdek.
Telefon z naładowaną baterią + udostępniona lokalizacja bliskim.

Podziel się miejscówką!

Masz własny „pewniak” na Ziemi Olkuskiej? Napisz do Zarządu Okręgu LOP w Krakowie – uzupełnimy przewodnik o rekomendacje społeczności (z zachowaniem zasad ochrony przyrody i bezpieczeństwa).

Załącznik: 7 pętli grzybowych (2–3 h) na Ziemi Olkuskiej

1) Pustynia Błędowska – pętla „Róża Wiatrów” (Klucze)

Start/parking: okolice punktu widokowego „Róża Wiatrów” (Klucze).
Dystans/czas: 6–7 km / 2–3 h.
Trasa (kierunki orientacyjne): z parkingu wejdź w skraj sośnin na N–NW → zygzakami po mszystych łatkach i wrzosie wzdłuż przecinki p.poż. → zawróć łukiem przez skraj młodników 10–30 lat → powrót ścieżką leśną równoległą do granicy wydm.
Mikromiejsca: nasłonecznione skraje młodników, łaty mchu i porostów, przecinki.
Co rośnie: podgrzybek, maślak, kurka; po ciepłych opadach także rydze, miejscami borowik.

2) Pustynia Błędowska – pętla „Czubatka–Dąbrówka” (Klucze–Chechło)

Start/parking: rejon punktu „Czubatka”.
Dystans/czas: 5–6 km / 2–2,5 h.
Trasa: ze wzgórza zejdź na skraj boru → łagodny trawers na E po piaszczystych dróżkach → pętla przez młode sośniny i powrót wyższą ścieżką z widokiem na wydmy (zachowaj dystans od wydm).
Mikromiejsca: piaszczyste wyniesienia z mchem, skraje upraw, linie oddziałowe.
Co rośnie: maślaki, podgrzybki, jesienią rydze; po dłuższej wilgoci borowik.

3) Laski – Hutki – „Stawy w Laskach”

Start/parking: okolice stawów w Laskach (dogodny węzeł ścieżek).
Dystans/czas: 6–8 km / 2–3 h.
Trasa: pętla leśnymi duktami między Laskami a Hutkami → przecięcia p.poz. → powrót skrajem mozaiki łąka–las.
Mikromiejsca: skraje młodników 10–40 lat, mchy przy dróżkach, łagodne grzbiety (unikać zastoin wody).
Co rośnie: podgrzybek, maślak, kurka; lokalnie rydze przy młodszej sośnie.

4) Olkusz – Bukowno – Bolesław (bory na S/SW od miasta)

Start/parking: jeden z licznych wjazdów na drogi oddziałowe między Olkuszem a Bukownem (pozostaw auto wyłącznie tam, gdzie wolno).
Dystans/czas: 6–8 km / 2–3 h.
Trasa: zygzak po przecinkach i liniach oddziałowych → łukiem przez mchy i borówki w starszym borze mieszanym → powrót inną przecinką.
Mikromiejsca: nasłonecznione obrzeża duktów, mchy w półcieniu, obrzeża zrębów z odnowieniami.
Co rośnie: podgrzybek, maślak, kurka; przy dłuższej wilgoci borowik.

5) Rodaki – Kolbark – Ryczów (poza rezerwatami)

Start/parking: skraj boru między Rodakami a Kolbarkiem (wejście na leśny dukt).
Dystans/czas: 5–7 km / 2–3 h.
Trasa: pętla przez bory sosnowe z wtrąceniami buk/dąb → przejście skrajem polany/oddziału → powrót ścieżką nad stokami ostańców.
Mikromiejsca: mozaika siedlisk (cieplejsze płaty z bukiem/dębem), mchy na piaszczystych wyniesieniach.
Co rośnie: podgrzybek, kurka; w ciepłych miejscach borowik usiatkowany.

6) Otulina rezerwatu „Pazurek” (tylko lasy poza granicą rezerwatu)

Start/parking: przy szlakach poza granicą rezerwatu (trzymaj się oznaczeń).
Dystans/czas: 5–6 km / 2–2,5 h.
Trasa: pętla bukowymi i mieszanymi płatami poza rezerwatem → powrót ścieżką o nieco innej ekspozycji.
Mikromiejsca: żyźniejsze skrawki z bukiem/dębem, prześwietlenia w runie.
Co rośnie: kurka, gołąbki jadalne, jesienią lejkowiec dęty, miejscami borowik.

7) Dolina Dłubni (Trzyciąż – Imbramowice) / Wolbrom – Chełm – Dłużec

Start/parking: skraj lasu przy dojazdach polnych (Dłubnia: Trzyciąż/Imbramowice; Wolbrom: Chełm/Dłużec).
Dystans/czas: 6–8 km / 2–3 h.
Trasa: pętla grądami i lasami mieszanymi → przelot przez brzegi pól i miedze → powrót leśnym duktem.
Mikromiejsca: brzegi dróg leśnych z przepuszczalną glebą, młode nasadzenia liściaste, mozaika buk/dąb–brzoza.
Co rośnie: koźlarze (brzoza/topola), kurka, gołąbek wyborny; miejscami borowik usiatkowany.

„Klucz do trafień” – uniwersalna taktyka na tych pętlach

Okno po deszczu: 3–7 dni po solidnych opadach; noce >7–8 °C.
Skraj → środek: zaczynaj od skrajów młodników i przecinek, dopiero potem schodź głębiej.
Gniazda: znajdziesz jednego – sprawdź promień 3–8 m.
Zmieniaj piętra drzew: iglaste nie dają? przejdź na buk/dąb (kurka, gołąbki, usiatkowany).
Bezpieczeństwo: omijaj zastoiska wody i strefy robót; respektuj oznakowania i ewentualne zakazy wstępu.

Etyka i prawo (w skrócie)

Rezerwaty = bez koszyka. W parkach krajobrazowych – zbieramy tylko poza strefami ochrony i zgodnie z regulaminem.
Nie ryj ściółki, grzyby odkręcaj/odcinaj i przykrywaj miejsce po zbiorze.
Nie zbieraj przy ruchliwych drogach i na nasypach/hałdach.
Komunikaty LP: przed wyjściem sprawdź ogłoszenia (np. prace, polowania zbiorowe).

Relacja | Apimondia 2025

Zarząd Okręgu Ligi Ochrony Przyrody w Krakowie reprezentował Polskę podczas 49. Światowego Kongresu Pszczelarskiego Apimondia 2025 w Kopenhadze. Dziękujemy wszystkim, którzy odwiedzili Polski pawilon. Bartnictwo – wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO – było osią rozmów łączących badania, praktykę terenową i ochronę bioróżnorodności.

Tematyka bartnictwa, z naciskiem na zapylacze leśne, prezentowana była jako przykład harmonijnego współistnienia dziedzictwa kulturowego z nowoczesną inżynierią ekologiczną. Stoisko polskie – pod hasłem „European Forest Bee” – przyciągało uwagę zarówno naukowców, jak i praktyków gospodarki leśnej z całego świata.

W części naukowej Kongresu, Barbara Zajdel z SGGW prezentowała faunę wnętrza barci. Duża część oznaczonych gatunków została zebrana na terenie Nadleśnictwa Spała

Nasz udział umożliwił przedstawienie konkretnych przykładów wdrażania działań na rzecz zapylaczy w ekosystemach leśnych w Polsce: od reintrodukcji barci, przez monitoring bioróżnorodności, po działania ochronne i edukacyjne wspierane przez Lasy Państwowe i organizacje pozarządowe.

Polski pawilon odwiedziły delegacje z Europy, Azji, Afryki i obu Ameryk. Zainteresowanie wzbudzały również elementy praktyczne: narzędzia bartne, filmy z leśnych uli oraz opowieści o tradycjach bartnictwa. Szczególne znaczenie miało wskazanie synergii między leśnictwem, ochroną przyrody a kulturą, co potwierdza również wpis bartnictwa na listę UNESCO.

Torsten Ellmann Prezes, Klaus Schmieder Wiceprezes, Deutscher Imkerbund e.V. (DIB) • Niemieckie Stowarzyszenie Pszczelarzy - link

Polska delegacja zebrała 31 ocen ankietowych – niemal wyłącznie ocen „bardzo dobrych” i same pozytywne komentarze. Nasze stoisko odebrano jako autentyczne, kompetentne i budujące przestrzeń dla międzynarodowej współpracy.

Park Narodowy Shulgan Tasz - link

Udział ZO LOP Kraków w Apimondii to krok w stronę pogłębienia relacji międzynarodowych, budowania partnerstw i pokazania, że dziedzictwo przyrodniczo-kulturowe Polski – zakorzenione w lasach – ma znaczenie globalne.

Zostaliśmy zaproszeni na spotkanie przez dyrektora departamentu FAO ds. pszczelarstwa na Europę wschodnią i Azję środkową, dotyczącego wspierania sektora pszczelarskiego i ochrony zasobów przyrodniczych. Relacja dostępna na portalach społecznościowych.

Zaproszenie na Konkurs Mój Las w roku szkolnym 2025/2026

Zarząd Okręgowy Ligi Ochrony Przyrody w Krakowie serdecznie zaprasza uczniów szkół podstawowych i średnich z terenu województwa małopolskiego do udziału w XXXVIII edycji Ogólnopolskiego Konkursu „Mój Las” organizowanego wspólnie przez Ligę Ochrony Przyrody oraz Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Leśnictwa i Drzewnictwa.

Celem konkursu jest rozwijanie zainteresowań przyrodniczych, pogłębianie wiedzy o lesie, jego funkcjach i znaczeniu dla człowieka oraz kształtowanie postaw proekologicznych wśród dzieci i młodzieży.

📚 Tematy konkursowe w roku szkolnym 2025/2026:

Kategoria I (klasy I–III szkoły podstawowej)
➡️ Moja wycieczka do lasu

Kategoria II (klasy IV–VI szkoły podstawowej)
➡️ Zapraszam na całodzienną wycieczkę do wymarzonego lasu i podwieczorek z leśnych smakołyków

Kategoria III (klasy VII–VIII szkoły podstawowej)
➡️ Co wiem o pracy leśnika – wywiad z pracownikiem nadleśnictwa na terenie, na którym mieszkam

Kategoria IV (szkoły ponadpodstawowe)
➡️ Gatunki lasotwórcze w Polsce, ich znaczenie przyrodnicze i gospodarcze

Prace konkursowe należy przygotować zgodnie z wytycznymi regulaminu i przesłać do Zarządu Okręgowego LOP w Krakowie w wyznaczonym terminie.

Szczegółowe informacje dotyczące zasad uczestnictwa, terminów oraz sposobu nadsyłania znajdują się z zakładce Konkurs "Mój Las".

Serdecznie zachęcamy uczniów, nauczycieli i opiekunów kół LOP do aktywnego udziału w tegorocznej edycji konkursu! 🌿

Zarząd Okręgowy Ligi Ochrony Przyrody w Krakowie
📍 Al. Słowackiego 17a, 31-159 Kraków
📧 lop.krakow@lop.org.pl

Uroczyste zakończenie etapu regionalnego konkursu i wręczenie nagród w konkursie "Mój Las"

W dniu 22 maja 2024 roku o godzinie 9.00 w siedzibie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie przy Al. Słowackiego 17a odbyła się uroczystość wręczenia dyplomów i nagród Laureatom etapu regionalnego konkursu.

Uroczyste wręczenie odbyło się podczas gali, z udziałem honorowego patrona konkursu, co podkreśliło rangę wydarzenia.

Po części oficjalnej, o godzinie 10.00, uczestnicy zostali przewiezieni autokarem do Nadleśnictwa Niepołomice, gdzie – podobnie jak w ubiegłym roku – finał konkursu przebiegał na polanie w Sitowcu.

Program obejmował zwiedzanie Izby Edukacyjnej oraz wspólne ognisko, które stworzyło okazję do integracji, rozmów i wymiany doświadczeń w swobodnej atmosferze.

Tak jak w latach ubiegłych, spotkanie miało charakter nie tylko podsumowania konkursu, lecz także promocji walorów przyrodniczych i edukacyjnych Puszczy Niepołomickiej.

Powrót do Krakowa nastąpił zgodnie z planem, około godziny 15.00.

Strony